Θεμελιωτής του κλάδου της Κυτταρολογίας, ο Γεώργιος Παπανικολάου αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους επιστήμονες- ιατρούς του 20ου αιώνα.

Η μακροχρόνια έρευνα του επάνω στο κολπικό επίχρισμα και η εύρεση σε αυτό ατύπων κυττάρων που αποφολιδούνται (αποπίπτουν) από το νεόπλασμα του τραχήλου της μήτρας, τον οδήγησαν στην ανακάλυψη του Pap Test (τεστ Παπ), μιας εξέτασης που εξασφάλισε την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του τραχήλου και την σωτηρία εκατομμυρίων γυναικών σε ολόκληρο τον κόσμο.

Το τεστ Παπ

Το 1923 ο Γεώργιος Παπανικολάου εφάρμοσε τη μέθοδό του σε γυναίκες, προς μελέτη των φυσιολογικών γεννητικών λειτουργιών και στη συνέχεια για τη διάγνωση του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

Η πρώτη του ανακοίνωση επί της χρησιμοποίησης της κυτταρολογικής μεθόδου προς διάγνωση του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, το 1928, έγινε δεκτή με πολύ σκεπτικισμό, καθόσον η κρατούσα τότε γνώμη, για τέτοιου είδους έρευνα και εφαρμογή, επί αποφολιδουμένων κυττάρων ήταν πρακτικά αδύνατη. Τέτοια διάγνωση θεωρούνταν δυνατή, μέχρι την εποχή εκείνη, μόνο με την τομή του πάσχοντος οργάνου.

Οι έρευνες του Παπανικολάου επεκτάθηκαν στη συνέχεια στις κυτταρολογικές αλλοιώσεις στο καρκίνο του αυχένα της μήτρας και του ενδομητρίου, των οποίων τα πορίσματα δημοσίευσε το 1943 από κοινού μετά του καθηγητή γυναικολογίας Έρμπερτ Τράουστ σε ειδική μονογραφία υπό τον τίτλο “Διάγνωσις του καρκίνου της μήτρας μέσω των κολπικών επιχρισμάτων” (Diagnosis of Uterine Cancer by the Vaginal Smear).

Η δημοσίευση της εργασίας αυτής ήταν επόμενο να κεντρίσει το παγκόσμιο ιατρικό ενδιαφέρον και να προκαλέσει την άμεση δοκιμαστική χρησιμοποίηση της μεθόδου σε διάφορα νοσοκομεία. Το 1944 έγινε η πρώτη εφαρμογή επί του ουροποιητικού συστήματος και στη συνέχεια επί του πεπτικού και άλλων συστημάτων του οργανισμού. Ο Παπανικολάου με τις εργασίες του αυτές έγινε ο θεμελιωτής νέου επιστημονικού κλάδου της “αποφολιδωτικής κυτταρολογίας” βασιζόμενη ακριβώς στη μελέτη των αποφιλιδουμένων κυττάρων του οργανισμού στις διάφορες κοιλότητες αυτού.

Η μέθοδος αυτή που έλαβε προς τιμή του την ονομασία “Μέθοδος Παπανικολάου” ή “Τεστ Παπανικολάου” και κατά συγκοπή “Τεστ Παπ” άνοιξε ευρείς νέους ορίζοντες στην ιατρική έρευνα στη γενετήσια φυσιολογία και ενδοκρινολογία ειδικότερα για τον καρκίνο.