Τα “πρωτάκια”, όπως πολύ χαρακτηριστικά αποκαλούμε τους μαθητές της Α’ Δημοτικού είναι πραγματικά Πρωτάκια. Πρώτη φορά σε ένα νέο και μεγάλο σχολείο. Πρώτη φορά σε ένα άγνωστο και πιο σύνθετο περιβάλλον. Πρώτη φορά και επίσημα στη σχολική ζωή. Πρώτη φορά σε μια νέα διαδρομή όπου στην απόλυτη ανεμελιά, στην αφέλεια και στον αυθορμητισμό προστίθενται οι ευθύνες, οι υποχρεώσεις, μια μεγαλύτερη πολυπλοκότητα.

Η “πρώτη” φορά (ο πρώτος καιρός) λοιπόν στο νέο μεγάλο σχολείο, στο δημοτικό, όσο και αν ήταν κάτι που το λαχταρούσαν (αφού θα γίνουν μεγάλοι!), δεν είναι πάντα ευχάριστη, αλλά μπορεί να δημιουργήσει άγχος, στρες, πίεση στα παιδιά, δικαιολογημένα βέβαια αφού βιώνουν μια ΜΕΤΑΒΑΣΗ. Κάθε μετάβαση και κάθε αλλαγή, όσο και αν την επιθυμούσαμε, όσο και αν τη διαλέξαμε, μικροί – μεγάλοι, δεν είναι πάντα εύκολη και ευχάριστη υπόθεση, καθώς συμπεριλαμβάνει απώλεια του οικείου και του γνώριμου (αυτού δηλαδή που μας έδινε μια σταθερότητα και ασφάλεια) και είσοδο στο καινούριο αλλά και στο άγνωστο, γεγονός από μόνο του είναι αγχωτικό.

Ωστόσο πώς μπορούν οι γονείς να συμβάλλουν για να νιώσουν όμορφα τα «πρωτάκια» στο σχολείο και στο νέο τους αυτό ξεκίνημα; Προκειμένου να αποφύγετε όσο το δυνατόν τα δυσάρεστα συναισθήματα, παρακάτω θα βρείτε 8 τρόπους να τα βοηθήσετε να νιώσουν άνετα, οικεία και όμορφα στο νέο τους ξεκίνημα, με τη βοήθεια της Ψυχολόγου-Ειδικευόμενης Οικογενειακής Ψυχοθεραπεύτριας Ειρήνης Ανδρικοπούλου.

1. Κατανόηση και σεβασμός της κατάστασης (μεταβατικής περιόδου)

Πρώτα από όλα χρειάζεται εσείς αγαπημένοι γονείς να κατανοήσετε και να αφουγκραστείτε την κατάσταση που βιώνουν τα παιδιά σας. Βρίσκονται σε μια μετάβαση η οποία για κανέναν, ιδίως για τα παιδιά σε αυτή την τρυφερή ηλικία, δεν είναι πάντα εύκολη και ευχάριστη. Έτσι κατανοήστε λοιπόν το άγχος, την πίεση, την ένταση που μπορεί να εκδηλώνει το παιδί για την νέα του πραγματικότητα (καταλαβαίνω πως δεν είναι εύκολο για σένα, πρόκειται για μια μεγάλη αλλαγή στη ζωή σου) και αποφύγετε κριτικές και αξιολογήσεις (“εσύ τόσο καιρό βιαζόσουν να μεγαλώσεις και να πας στο νέο σχολείο”, “μην κάνεις σαν μωρό, είσαι μεγάλος πια”).

2. Επικοινωνία με τα παιδιά

Επικοινωνήστε με το παιδί σας και εξηγήστε του πως όλο αυτό που του συμβαίνει, το αν δεν νιώθει δηλαδή πάντα τόσο όμορφα με το καινούριο του σχολείο, το αν υπάρχει άγχος, πίεση, αγωνία, είναι απολύτως “εντάξει”. Εξηγήστε του πως αυτή τη στιγμή ζει μια μεγάλη ΑΛΛΑΓΗ, πως είναι λογικό να νιώθει έτσι, πως όλοι οι άνθρωποι στις μεγάλες αλλαγές νιώθουν έτσι. Πολύ βοηθητικό θα ήταν να μοιραστείτε μάλιστα και κάποια δική σας εμπειρία αλλαγής, το πώς δηλαδή τη βιώσατε, πώς νιώθατε και πώς εξελίχθηκε στη πορεία. Μπορείτε μάλιστα να μιλήσετε για τη δική σας ιστορία, όταν ήσασταν εσείς “πρωτάκι”.

3. Ενθαρρύνεται τα παιδιά να μιλήσουν για αυτό που βιώνουν και να εκφράσουν τα συναισθήματα τους

Ρωτήστε ευθέως και ανοιχτά τα παιδιά για το πώς νιώθουν με αυτή τη νέα διαδρομή στη ζωή τους. Αν υπάρχει κάτι που τα αγχώνει, τα δυσκολεύει, αν έχουν αγωνία. Αφήστε χώρο για όλα τα συναισθήματα και μην προσπαθήσετε να ωραιοποιήσετε τα “αρνητικά”. Είναι πολύ σημαντικό για τα παιδιά να έχουν ένα χώρο όπου μπορούν να εκφράσουν ελεύθερα όλα όσα νιώθουν, όπως ακριβώς τα νιώθουν.

Αν ωστόσο τα παιδιά σας δυσκολεύονται ως προς την έκφραση των συναισθημάτων τους, μπορείτε μέσα από δικές σας παρόμοιες ιστορίες να μοιραστείτε τα δικά σας συναισθήματα και έπειτα να ρωτήσετε και το παιδί για τα δικά του (αναφορικά όμως με τη δική σας ιστορία). Τα παιδιά εκφράζονται με μεγαλύτερη ευκολία για ιστορίες που αφορούν άλλους και όχι τον εαυτό τους.

4. Δώστε χρόνο

Όπως είπαμε μιλάμε για μια μετάβαση. Το γνώριμο παύει και κάτι καινούριο ξεκινά. Γίνεται κατανοητό, λοιπόν, πως χρειάζεται χρόνος για να επεξεργαστεί το παιδί όλες αυτές τις αλλαγές, για να εξοικειωθεί με την απώλεια του παλιού του προγράμματος και την είσοδο μιας νέας καθημερινότητας, για να προσαρμοστεί. Δώστε λοιπόν χρόνο στο παιδί σας και εξηγήστε το και στο ίδιο (η καθημερινότητα σου άλλαξε, χρειάζεσαι κάποιο χρόνο, δεν γίνονται όλα από την μια στιγμή στην άλλη). Να θυμάστε, αν το παιδί σας δεν περνάει και τόσο όμορφα, αυτό δεν σημαίνει πως θα κρατήσει για πάντα. Είναι παροδικό. Δώστε του το χρόνο που χρειάζεται για να επεξεργαστεί τις αλλαγές και να βρει τους ρυθμούς του. Δείξτε επίσης κατανόηση σε τυχόν ξεσπάσματα και παράξενες – πιο έντονες συμπεριφορές που μπορεί να έχει. Είναι μέρος της μετάβασης.

5. Εξηγήστε του την νέα του καθημερινότητα

Είναι σημαντικό το παιδί να ξέρει από πριν την νέα του καθημερινότητα και ποιες αλλαγές θα επέλθουν. Μιλήστε στο παιδί και εξηγήστε του λεπτομερώς το νέο του πρόγραμμα. Πείτε του τι θα κάνει στο νέο του σχολείο, το καθημερινό του πρόγραμμα, τις υποχρεώσεις που μπορεί να έχει. Μπορείτε επίσης να του δείξετε και τα βιβλία που θα διδαχθεί (ανατρέξτε στο διαδίκτυο, βρείτε τα βιβλία και ξεφυλλίστε τα και μαζί). Ενθαρρύνεται το να ρωτήσει ό,τι θέλει και απαντήστε σε όλες τις απορίες του.

6. Γνωριμία με το χώρο

Καλό θα ήταν να κάνετε μαζί από πριν μια επίσκεψη στο νέο του σχολείο για να γνωρίσει το χώρο. Σημαντικό επίσης θα ήταν να γνωρίσει και το δάσκαλο/α που θα έχει. Νιώθουμε μεγαλύτερη ασφάλεια και σιγουριά όταν ξέρουμε πού πάμε.

7. Δώστε πρωτοβουλία

Αφήστε το παιδί να επιλέξει μόνο του τι θέλει να πάρει για το σχολείο (τσάντα, τετράδια, μολύβια) φυσικά μέσα σε ένα οριοθετημένο πλαίσιο. Όταν το παιδί επιλέγει μόνο τα πράγματα του νιώθει σημαντικό – πως το εμπιστευόμαστε, ενισχύεται η αυτονομία του, δεσμεύεται και προσέχει τα πράγματα του και τέλος διασκεδάζει, περνάει όμορφα! Άλλωστε η σχολική ζωή δεν είναι μόνο διάβασμα!

8. Αποδεχτείτε και εσείς οι γονείς την αλλαγή

Η αλλαγή του σχολείου, η μετάβαση σε άλλο πλαίσιο και κατ’ επέκταση σε άλλο αναπτυξιακό στάδιο δεν αφορά μόνο τα “πρωτάκια” αλλά και τους γονείς. Πολλοί είναι οι γονείς που δυσκολεύονται να διαχειριστούν αυτή την αλλαγή, δυσκολεύονται να αποδεχτούν πως το παιδί τους “μεγάλωσε!” και δικαιολογημένα, αφού όπως είπαμε καμία αλλαγή δεν είναι εύκολη, πόσο μάλλον αυτή.

Ωστόσο όλη αυτή η δυσκολία των γονέων, αντανακλάται σε όλο το οικογενειακό σύστημα κάνοντας την προσαρμογή του παιδιού λιγότερο ευχάριστη. Είναι σημαντικό λοιπόν να επικοινωνήσετε και εσείς οι ίδιοι με τον εαυτό σας, να ανακαλύψετε τα συναισθήματα σας, να εντοπίσετε το πώς βιώνετε αυτή την αλλαγή, το τι σημαίνει για εσάς και έτσι αφού την επεξεργαστείτε και βρείτε ένα τρόπο να τη διαχειριστείτε θα είστε σε θέση να δημιουργήσετε ένα ασφαλές πλαίσιο για την ομαλή μετάβαση του παιδιού σας στην νέα του διαδρομή.

Ειρήνη Ανδρικοπούλου
MSc Ψυχολόγος
Ειδικευόμενη Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια