Τι σημαίνει ψυχική υγεία παιδιών

Όπως εξηγεί ο Ματέο Καραμάνι, η παιδική ψυχική υγεία δεν περιορίζεται στο να μην υπάρχουν προβλήματα συμπεριφοράς. Αντίθετα, σχετίζεται με βασικές δεξιότητες που βοηθούν το παιδί να εξελίσσεται.

Οι βασικοί πυλώνες της ψυχικής υγείας παιδιών είναι:

• Η ικανότητα σκέψης, μάθησης και συγκέντρωσης

• Η αναγνώριση και έκφραση συναισθημάτων

• Η ανάπτυξη κοινωνικών σχέσεων

Η συναισθηματική ανάπτυξη παιδιών εκφράζεται διαφορετικά σε κάθε ηλικία. Τα μικρότερα παιδιά εκφράζονται κυρίως μέσα από το παιχνίδι, ενώ τα μεγαλύτερα συχνά εκδηλώνουν την ψυχική τους κατάσταση μέσα από αλλαγές στη συμπεριφορά και τη διάθεση.

Πότε μια συμπεριφορά αποτελεί ένδειξη δυσκολίας

Ένα από τα βασικά ερωτήματα που απασχολούν τους γονείς σχετικά με την ψυχική υγεία παιδιών είναι πότε μια συμπεριφορά χρειάζεται προσοχή.

Ο ψυχολόγος αναφέρεται στον «Κανόνα των 3», ο οποίος βοηθά στην αξιολόγηση συμπεριφορών.

Διάρκεια

Η συμπεριφορά επιμένει για περισσότερο από 2–4 εβδομάδες.

Ένταση

Οι αντιδράσεις είναι δυσανάλογες με το γεγονός που τις προκάλεσε.

Αντίκτυπος

Επηρεάζονται σημαντικοί τομείς της ζωής του παιδιού όπως:

• Ύπνος

• Διατροφή

• Σχολείο

• Κοινωνικές σχέσεις

Όταν αυτοί οι παράγοντες συνδυάζονται, είναι σημαντικό να διερευνηθεί η ανάγκη για ψυχολογική υποστήριξη παιδιών.

Συμπεριφορές που λειτουργούν ως «καμπανάκια»

Σύμφωνα με τον Ματέο Καραμάνι, ορισμένα σημάδια μπορεί να δείχνουν ότι η παιδική ψυχική υγεία χρειάζεται ενίσχυση.

• Απότομες αλλαγές συμπεριφοράς

Ένα κοινωνικό παιδί μπορεί να απομονωθεί ξαφνικά.

• Σωματικά συμπτώματα χωρίς ιατρική αιτία

Επαναλαμβανόμενοι πόνοι στο στομάχι ή στο κεφάλι μπορεί να σχετίζονται με άγχος.

• Παλινδρόμηση σε προηγούμενα στάδια ανάπτυξης

Επιστροφή σε συμπεριφορές μικρότερης ηλικίας.

• Δυσκολίες στις κοινωνικές σχέσεις

Επίμονη απομόνωση ή δυσκολία συνεργασίας.

• Πτώση σχολικής επίδοσης

Συχνά συνδέεται με δυσκολίες στη συναισθηματική ανάπτυξη παιδιών.

Η σημασία της πρώιμης παρέμβασης στην ψυχική υγεία παιδιών

Η πρώιμη παρέμβαση παιδιών αποτελεί βασικό παράγοντα εξέλιξης. Όπως τονίζει ο ειδικός, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις νευροαναπτυξιακών ιδιαιτεροτήτων, η έγκαιρη παρέμβαση βοηθά το παιδί να αναπτύξει δεξιότητες σε μια περίοδο όπου ο εγκέφαλος είναι ιδιαίτερα εύπλαστος.

Η καθυστέρηση στην παρέμβαση μπορεί να οδηγήσει σε:

• Χαμηλή αυτοεκτίμηση

• Κοινωνική απομόνωση

• Μαθησιακές δυσκολίες

Αντίθετα, η έγκαιρη υποστήριξη ενισχύει τη συνολική ψυχική υγεία παιδιών.

Ο ρόλος της οικογένειας στην παιδική ψυχική υγεία

Η οικογένεια αποτελεί το βασικό πλαίσιο ασφάλειας για την ψυχολογική υποστήριξη παιδιών.

Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν μέσω:

Αποδοχής

Το παιδί χρειάζεται να νιώθει ότι αγαπιέται για αυτό που είναι.

Επικοινωνίας

Η ουσιαστική ακρόαση χωρίς επικριτική στάση ενισχύει την εμπιστοσύνη.

Σταθερού περιβάλλοντος

Η ρουτίνα και τα ξεκάθαρα όρια δημιουργούν αίσθημα ασφάλειας.

Πότε χρειάζεται η βοήθεια ειδικού

Ο Ματέο Καραμάνι τονίζει ότι το ένστικτο των γονέων αποτελεί σημαντικό οδηγό. Η επίσκεψη σε ειδικό δεν σημαίνει απαραίτητα διάγνωση, αλλά κατανόηση των αναγκών του παιδιού και σχεδιασμό κατάλληλης παρέμβασης.

Η συνεργασία μεταξύ επαγγελματία και οικογένειας είναι καθοριστική για την αποτελεσματική υποστήριξη.

Η ψυχική υγεία παιδιών ως ένα ταξίδι ανάπτυξης

Μέσα από την εμπειρία του στο Little Wonders, ο ψυχολόγος επισημαίνει ότι οι γονείς συχνά εστιάζουν στις δυσκολίες του παρόντος. Ωστόσο, η ανάπτυξη ενός παιδιού είναι μια διαδικασία αποδοχής, κατανόησης και ενδυνάμωσης.

Η πρώιμη παρέμβαση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες πράξεις φροντίδας που μπορεί να προσφέρει ένας γονιός στο παιδί του. Όταν ένας γονιός ζητά βοήθεια, γίνεται ο πιο ισχυρός σύμμαχος του παιδιού του.

Ματέο Καραμάνι
Ψυχολόγος
MSc Sports Science Psychology | MSc School Psychology
τηλ: 6973810945 / 6971594424
mkaramani.psy@gmail.com